برگهای برنده «دا» ـ گفتگو با سایت تبیان
۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۹
1- به نظر جنابعالي چه عواملي موجب شد تا "دا" اينچنين بفروشد؟
بسمالله الرحمن الرحیم. به نظر فقیر، موفقیت كمنظیر كتاب «دا»، مرهون چند چیز است و جمع بین این عوامل باعث شده كه چنین كامیابیای نصیب «دا» گردد. مهمترین و اصلیترین عامل، خود سرگذشت كمپدید سركار خانم سیده زهرا حسینی است. هر چند كه در بازه زمانی دفاع مقدس و پایداری بیسابقه ایرانیان، مردان و زنان بسیاری را دیدهایم كه تجربیات شگفتیانگیز و حیرتآوری داشتهاند ولی در هر حال، چنین سرگذشتی در زندگی انسانی، بسیار نادر و كمپیداست.
2- شيوه نگارش و پردازش، المانهای ادبی ، روند روایت آن را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
دقیقاً عامل دوم و سوم موفقیت «دا» در پاسخ به همین سؤال شما نهفته است. سركار خانم سیده اعظم حسینی، در بیرون كشیدن این گنج از درون راوی آن، بردباری، ریزبینی و پشتكار بسیاری به خرج دادهاند كه انصافاً جای تحسین دارد. میدانید كه كمك به صاحب خاطره برای یادآوری خاطرات چند دهه پیش و بازگویی جزئیات آنها، خود هنر و تخصصی علیحده است. این كار دشوار، بدون تسلط بر وقایع و مطالعه بسیار در آن زمینه، ممكن نیست.
سومین عامل، علاوه بر آنچه عرض كردم؛ در ذوق ادبی و استعداد داستاننویسی ایشان نهفته است. چرا كه متن نهایی پیشروی ما نشان میدهد سركار خانم سیده اعظم حسینی، كتاب خاطرهای به ما هدیه كردهاند كه به رمان پهلو میزند.
3- به نظر شما "دا" بخش زیادی از فروش خود را مدیون حمايتها و معرفيها فراوان نيست؟
آشنایی خود بنده با كتاب «دا» از طریق خواندن همین معرفیها بود! طبیعی است كه با حضور نخبگان و حمایت چهرههای نامدار، جامعه با یك كالای فرهنگی بیشتر آشنا میشود. با توجه به ارزش بالای «دا» و گرانسنگی آن، بنده فكر میكنم كه این حمایتها نیز جای تقدیر و تشكر دارد.
البته نباید از یاد ببریم كه تلاشهای انتشارات سوره مهر و نوآوریهای آن در معرفی و توزیع اثر، خود تاثیر بسزایی در موفقیت امروزین «دا» داشته است.
4- آقای اسپراکمن امروز برای دیدار خانم حسینی و ترجمه این اثر به ایران می آیند، به نظر شما این اثر به ذائقهي يک خوانندهي خارجي نيز خوش خواهد آمد؟
به نظر بنده، جنبههای دراماتیك و انسانی كتاب «دا» آنچنان قوی هست كه فارغ از جهتگیریهای فكری و ارزشگذاریهای آیینی، فطرت انسانی را تحت تاثیر خود قرار دهد. در این میان، توضیحات مترجم محترم برای خواننده ناآشنا با دقائق فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، میتواند لطف خواندن این اثر را در ذائقه وی بسیار افزایش دهد.
5- براي جهاني سازي ادبيات داستاني ايران، بويژه ادبيات دفاع مقدس چه الگوي پيشنهاد ميدهيد؟
همانگونه كه یك گردشگر غربی به شرق نمیآید تا نشانههای غربزدگی شرقیان را تماشا كند؛ نویسندگان دفاع مقدس نیز باید این نكته مهم را در نظر داشته باشند كه برای جهانی شدن، باید تا میتوان «بومی» شد. هرچند كه این حكم كلی در ظاهر خود متناقضنماست اما تجربه نشان داده است كه آن چیزی كه ما را جهانی خواهد كرد؛ غنای فرهنگ بومی ما خواهد بود و نه تقلیدهای ناقص و عقبمانده ما از غرب.
نكته دوم، تلاش برای رفتن به عمق گنجینه دفاع مقدس و بیرون آوردن مرواریدهای نایاب آن است. این اتفاق نمیافتد مگر با مطالعه بسیار نویسندگان و نشستن آنها پای خاطرات مجاهدان و اطرافیان آنها.
6- آثار دیگری را میشناسید – نه تنها در این موضوع – که قابلیت این حمایت و جهانی شدن داشته باشند؟
بین آثاری كه بنده در حوزه دفاع مقدس مطالعه كردهام؛ كتاب «خاكهای نرم كوشك» نوشته جناب آقای سعید عاكف نیز دارای چنین ویژگیهایی هست. چاپ صد و پانزدهم این اثر و فروش نزدیك به چهارصد هزار نسخهای آن نشان میدهد كه جامعه ایران به این كتاب نیز، همچون «دا»، روی خوش نشان داده است.
كتاب «بابا نظر» هم میتواند در رده بعد قرار گیرد.
همچنین رمانهای و مجموعهداستانهای «زمانی برای بزرگ شدن» محسن مؤمنی و «رفاقت به سبك تانك» و «فرزندان ایرانیم» داوود امیریان نیز، برای بنده كتابهای جذابی بودهاند.
البته بدیهی است كه این كتابها، محدود به یاری حافظه بنده در این مجال و میزان مطالعهام است و برای ساماندهی این امر، باید كارگروهی تخصصی جهت شناسایی آثار قابل حمایت، تشكیل گردد.




نسخه قابل چاپ
متن زير، مكتوب سخنان كوتاهي است كه در مراسم معارفه به عنوان مدیرعامل كانون اندیشه جوان به زبان آوردهام.
اشاره: این نوشتار بیش از اینكه درباره كتاب مستطاب «دا» باشد؛ نوشتهای است برای «دا» و ادای كرنشی است به همه بزرگیهای روح سیده زهرا حسینی.
به امید خداوند، جمعی از جوانان دوستدار حاج رضوان، امسال نیز مراسم سالگرد آن شهید سعید را در تهران برگزار میكنند.
روز دوشنبه، دوست و برادر عزیزم ياسر مرادي، خبرم کرد که تلویزیون بی بی سی فارسی (BBC Persian) به بررسی بیانیه هفدهم میرحسین موسوی پرداخته و به نوشته
اين روزها، کتاب «بابا نظر» را دست گرفتهام و ميخوانم. بابا نظر، خاطرات شهيد محمدحسن نظرنژاد از دلاوران لشگر نصر خراسان است که اينک، در محضر حضرت حق، روزيخور است.